Umowy czarteru na śródlądziu – na co zwracać uwagę i jakie są konsekwencje ich zapisów (porady prawne)

Napisany przez Andrzej Górny. Opublikowane w Porady żeglarskie

temidaPiękny sposób spędzania czasu jakim jest żeglarstwo na śródlądziu może niekiedy przerodzić się w koszmar w przypadku fatalnych zdarzeń losowych lub nieprzestrzegania warunków umowy czarteru. Warto wiedzieć na co należy zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy. Dotyczy to zwłaszcza osób, którzy będą po raz pierwszy skiperami.

CO TO JEST UMOWA CZARTERU JACHTU?

Nie wdając się w prawne szczegóły musimy wiedzieć, że umowa czarteru jachtu jest zbliżona do uregulowanej w polskim kodeksie cywilnym umowy najmu rzeczy ruchomych.

Nie ma jednego wzoru takiej umowy. Każdy podmiot, który czarteruje jachty stworzył swój wzór umowy. Zapisy zaproponowane w umowie są najczęściej nienegocjowalne. Dlatego przed podpisaniem należy bardzo dokładnie przeczytać umowę. Często odnosi się ona do innego dokumentu jakim są Ogólne Warunki Czarteru Jachtu (OWCJ). Z tym dokumentem, który jest czasami napisany drobnym drukiem np. na odwrocie umowy, też trzeba się dokładnie zapoznać.

Ponieważ nie możemy zazwyczaj negocjować takich umów i OWCJ to musimy przestrzegać zapisów zawartych w umowie. Jeżeli z jakiegoś względu nie możemy zaakceptować umowy to pozostaje jej nie podpisywać i szukać innego armatora.

Przed dokonaniem rezerwacji jachtu, która często wiąże się z dokonaniem jakiejś opłaty-zadatku należy poprosić armatora o przesłanie wzoru umowy i OWCJ.

Jeżeli zapisy umowy zakazują Wam jakiś czynności np. holowania innych jachtów, przestrzegajcie ich. Armator za szkody wyrządzone przy czynnościach zabronionych w umowie na pewno Was obciąży potrącając koszty z kaucji, a Wy później będziecie musieli dochodzić swoich praw w sądzie.

CZY UMOWĘ MOŻNA ROZWIĄZAĆ?

Umowy są zawarte przeważnie na czas oznaczony. W związku z tym mogą być wcześniej rozwiązane wyłącznie w przypadkach oznaczonych w umowie. Najczęściej w umowie jest ustalona możliwość rezygnacji, ale tylko z rezerwacji jachtu. Połączone jest to zazwyczaj z poniesieniem określonych kosztów zerwania rezerwacji. Na przykład: jeżeli rozwiążemy umowę 3 miesiące przed czarterem to tracimy 10% zadatku; jeżeli 2 miesiące przed czarterem to tracimy 50% zadatku; itd.

Nie przewiduje się w umowach możliwości skrócenia czarteru. Jest to jednoznaczne z tym, że jak zwrócimy wcześniej jacht to i tak zapłacimy za cały czarter. Gdy podejrzewacie, że z jakiś poważnych powodów możecie być zmuszeni do skrócenia czarteru, starajcie się o wprowadzenie takiego zapisu do umowy przed jej podpisaniem. Gdy armator będzie bardzo zainteresowany wyczarterowaniem Wam jachtu, to może się zgodzić.

Umowę możecie rozwiązać jeżeli armator nie dopełnił warunków umowy. Zasady takiego rozwiązania umowy są zazwyczaj wskazane w umowie. Może się stać tak zawsze wtedy, gdy jacht nie nadaje się do użytku, a armator po uzyskaniu o tym informacji niezwłocznie go nie naprawił, lub nie oddał Wam innego porównywalnego jachtu do użytku. Za czas wyłączenia jachtu z Waszej eksploatacji możecie się domagać obniżenia opłaty czarterowej proporcjonalnie do czasu wyłączenia jachtu z czarteru oraz zwrotu innych kosztów (np. noclegu). W skrajnych przypadkach, gdy armator nie ma możliwości wynajęcia Wam innego jachtu, powinniście ubiegać się o zwrot wszelkich pieniędzy wpłaconych wcześniej armatorowi. Kwestia zwrotu przez armatora innych kosztów (np. transportu, w sytuacji gdy dojechaliście na miejsce i tam się dowiedzieliście że jacht nie nadaje się do rejsu) jest otwarta, jednak w praktyce może być to trudne do wyegzekwowania.

UBEZPIECZENIA JACHTU

Bardzo ważną sprawą są ubezpieczenia. Jacht powinien być ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej, jacht casco i następstw nieszczęśliwych wypadków. Każde z tych ubezpieczeń ma inny zakres. Na długo przed rejsem należy uzyskać od armatora informację na jaką kwotę ubezpieczenia zostały zawarte polisy, a także uzyskać ogólne warunki tych ubezpieczeń. Z ogólnych warunków dowiemy się jakiego rodzaju szkody są objęte daną polisą. Należy dokładnie się z nimi zapoznać i jeżeli będzie taka potrzeba zadbać o to aby się dodatkowo ubezpieczyć – zwłaszcza od odpowiedzialności cywilnej. Zderzenie z Waszej winy z innym jachtem może być bardzo kosztowne. Koszty się zwielokrotnią jeżeli ucierpią w tym wypadku osoby znajdujące się na jachtach.

CO TO JEST KAUCJA I CZY MOŻEMY JĄ STRACIĆ?

Praktycznie zawsze będziemy przy czarterowaniu jachtu zobowiązani do wpłacenia kaucji. Dzieje się to pierwszego dnia czarteru – w chwili odbioru jachtu od armatora. Z kaucji tej będą potrącane środki na naprawę ewentualnych szkód, braków wyposażenia lub wyrównanie szkody wynikającej z nieterminowego zwrotu jachtu. Gdy wartość szkody przekroczy wysokość kaucji oraz gdy nie będzie to mogło być wyrównane z ubezpieczania, armator najprawdopodobniej zwróci się do Was o dodatkowe pieniądze. Sytuacja taka nie będzie miała miejsca gdy umowa czarteru ogranicza odpowiedzialność skipera za uszkodzenie czarterowanego jachtu jedynie do wysokości kaucji. W takich przypadkach szkoda ponad wysokość kaucji jest likwidowana wyłącznie z jacht casco. I tu ważna rzecz: pamiętajcie nigdy jako skiperzy nie prowadźcie jachtu pod wpływam alkoholu lub narkotyków. Pomijając oczywiste konsekwencje karne i bezpieczeństwo Wasze oraz innych osób należy sobie uświadomić, że każde Ogólne Warunki Ubezpieczenia wyłączają odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku gdy skiper spowodował wypadek będąc pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających. W takim przypadku, po wyczerpaniu kaucji ostatecznie będziecie musieli z własnych środków pokryć ewentualne szkody wyrządzone z Waszej winy. Musicie wiedzieć, że wyłączenie jachtu z eksploatacji jest dodatkową szkodą armatora, którą będzie trzeba pokryć (oprócz kosztów napraw jachtu).

SPRAWDZENIE JACHTU PRZY JEGO ODBIORZE OD ARMATORA

Aby zminimalizować niebezpieczeństwo utraty kaucji należy zadbać o właściwy odbiór jachtu. Nie obawiajcie się i wymagajcie dokładnego zaznajomienia Was przez armatora z wyposażeniem jachtu. Wyposażenie musi być kompletne i sprawne (co powinno być zagwarantowane w umowie). Lista wyposażenia z reguły znajduje się na jachcie i podpisują ją obydwie strony w momencie czarterowania żaglówki. Zadbajcie o zapisanie stanu i kompletności wyposażenia w protokole. Gdy jacht ma jakieś widoczne uszkodzenia, zarysowania, wpiszcie je do protokołu. Dokładnie ustalcie czy armator udzieli Wam pomocy serwisowej w przypadku awarii jachtu. To często się zdarza, więc nie lekceważcie tego i wybierajcie armatorów, którzy oferują bezpłatny serwis. Ustalcie sposób porozumiewania się z armatorem w takich przypadkach.

Oprócz sprawdzenia wyposażania jachtu, o czym mowa wcześniej, warto mieć przygotowaną własną listę kontrolną jachtu. Po prostu żeby o niczym nie zapomnieć i dokładnie sprawdzić jacht. Postaramy się w przyszłości opublikować na naszej stronie taką „checklistę”.

DOBRE RADY NA ZAKOŃCZENIE

Nie sposób omówić tutaj wszystkich istotnych kwestii związanych z umową czarteru zwłaszcza, gdy każda umowa zawiera praktycznie inne zapisy. Jeżeli macie jakieś wątpliwości po przesłaniu przez armatora wzoru umowy, zasięgnijcie porady adwokata lub radcy prawnego (lub poszukajcie innego armatora). Pamiętajcie także, że w umowach jest wskazywany sąd przed jakim będzie się toczyło postepowanie w przypadku gdyby doszło do jakiegoś sporu sądowego. Najczęściej jest to miasto siedziby armatora. W takim przypadku czeka Was wątpliwa przyjemność wielokrotnego przyjazdu na rozprawy do takiej miejscowości.

Przestrzegajcie zapisów umów i OWCJ, nie prowadźcie jachtu pod wpływem alkoholu i używek, unikajcie niebezpiecznych sytuacji w których jacht mógłby zostać uszkodzony. Zadbajcie o właściwy odbiór jachtu i ubezpieczenie, a przygoda z czarterem jachtu będzie bardzo przyjemna.

Tags: